Cildiniz Sizi Uyarıyor Olabilir
Cilt, vücudumuzun en büyük organıdır ve hem iç organlarımızı korur hem de çevresel tehditlere karşı ilk savunma hattımızdır. Ancak uzun süreli güneşe maruz kalma, solaryum kullanımı, genetik yatkınlık ve bazı kimyasallara maruz kalmak, cilt hücrelerinde anormal büyümelere ve ciddi hastalıklara neden olabilir. Bu hastalıkların başında ise cilt (deri) kanseri gelir.
Dünyada en sık görülen kanser türlerinden biri olan cilt kanseri, erken teşhis ve doğru tedaviyle kontrol altına alınabilir. Bu yazıda cilt kanseri nedir, belirtileri nelerdir ve hangi tedavi yöntemleri uygulanır gibi merak edilen tüm konulara detaylı ve anlaşılır bir şekilde yer veriyoruz.
Cilt Kanserine Dair Bilmeniz Gereken Her Şey
Cilt Kanseri Nedir?
Cilt kanseri, cilt hücrelerinin kontrolsüz şekilde bölünüp çoğalması sonucu oluşan kötü huylu tümöral oluşumdur. Genellikle güneş ışınlarına yoğun şekilde maruz kalan bölgelerde (yüz, boyun, kulak, eller) görülür. Ancak vücudun güneş görmeyen bölgelerinde de gelişebilir.
Başlıca Cilt Kanseri Türleri
-
Bazal Hücreli Karsinom (BCC):
En sık görülen ama en az yayılma eğilimi olan cilt kanseri türüdür. Yüz, kulak, burun gibi güneşe maruz kalan bölgelerde ortaya çıkar. -
Skuamöz Hücreli Karsinom (SCC):
Daha derin dokulara yayılma eğilimi olan bu tür, dudaklar, kulaklar ve ellerde sık görülür. İleri evrelerde lenf bezlerine yayılabilir. -
Melanom:
En tehlikeli cilt kanseri türüdür. Erken dönemde tespit edilmezse hızla vücuda yayılabilir. Genellikle mevcut benlerin yapısal değişimiyle başlar.
İstatistik: Dünya Sağlık Örgütü’ne göre her yıl yaklaşık 3 milyon kişi bazal hücreli ve skuamöz hücreli cilt kanseri, 130.000 kişi ise melanom teşhisi almaktadır.
Cilt Kanserinin Belirtileri Nelerdir?
Cilt kanseri genellikle ciltte gözle görülen değişimlerle kendini belli eder. Ancak bu belirtiler her zaman acı veya ağrı ile birlikte gelmez. Bu yüzden dikkatli gözlem hayati önem taşır.
Genel Belirtiler
-
İyileşmeyen yaralar
-
Yeni oluşan, renk değiştiren veya büyüyen benler
-
Yüzeyinde kabuk oluşan veya kanayan lezyonlar
-
Asimetrik şekilli benler
-
Düzensiz kenarlı ve çok renkli cilt lekeleri
-
Kaşıntılı, ağrılı veya pullu cilt bölgeleri
Melanomda ABCDE Kriteri
Bu kriter, mevcut benlerin kansere dönüşüp dönüşmediğini değerlendirmede yardımcıdır:
-
A - Asimetri: Benin iki yarısı birbirine benzemiyorsa
-
B - Border (Sınır): Kenarları düzensizse
-
C - Color (Renk): Birden fazla renkteyse
-
D - Diameter (Çap): 6 mm’den büyükse
-
E - Evolving (Değişim): Zamanla şekil, boyut veya renk değiştiriyorsa
Mutlaka bir dermatolog kontrolü gereklidir.
Cilt Kanseri Nasıl Teşhis Edilir?
Teşhis süreci dermatolojik muayene ile başlar. Şüpheli lezyonlar dermatoskopi yöntemiyle incelenir. Gerekli durumlarda biyopsi alınarak tanı kesinleştirilir.
Teşhis Adımları
-
Görsel muayene
-
Dermatoskopi ile detaylı cilt incelemesi
-
Biyopsi alınarak laboratuvar değerlendirmesi
-
Gerekli durumlarda tomografi veya MRI
Cilt Kanseri Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Tedavi süreci, kanserin türüne, evresine ve hastanın genel sağlık durumuna göre şekillenir. Erken teşhis edilen vakalarda başarı oranı oldukça yüksektir.
1. Cerrahi Müdahale
En yaygın tedavi yöntemidir. Tümörlü doku, çevresindeki sağlıklı doku ile birlikte çıkarılır. Gerekli durumlarda "Mohs mikrocerrahisi" yöntemiyle minimum doku kaybıyla maksimum başarı sağlanır.
2. Radyoterapi (Işın Tedavisi)
Tümörün bulunduğu bölgeye radyasyon uygulanarak kanserli hücreler yok edilir. Özellikle cerrahiye uygun olmayan hastalarda tercih edilir.
3. Kemoterapi
Melanom gibi agresif türlerde, kan yoluyla vücuda yayılan hücrelere karşı kullanılır. Sistemik veya lokal (cilt yüzeyine krem şeklinde) uygulanabilir.
4. İmmünoterapi ve Hedefe Yönelik Tedaviler
Bağışıklık sistemini güçlendirerek vücudun kendi savunma hücrelerinin kanseri yok etmesi amaçlanır. Yeni nesil, ileri evre melanom hastalarında umut vadeden tedavi yöntemleridir.
Cilt Kanserinden Korunmak İçin Öneriler
-
Güneşten Korunun:
10:00 – 16:00 saatleri arasında doğrudan güneş temasından kaçının. -
Güneş Kremi Kullanın:
En az 30 SPF koruma faktörlü güneş kremlerini yılın her dönemi kullanın. -
Solaryumdan Uzak Durun:
Yapay bronzlaşma cihazları UV ışınlarına maruz kalma riskini artırır. -
Cilt Muayenelerinizi Aksatmayın:
Yılda bir kez dermatoloji uzmanına kontrole gidin. -
Kendi Cildinizi Takip Edin:
Ayna yardımıyla vücudunuzda yeni ben, leke veya yara fark ederseniz not alın ve gerektiğinde doktora başvurun.
Cildinizi İhmal Etmeyin, Hayatınızı Koruyun
Cilt kanseri, çoğu zaman gözle görülebilir ipuçlarıyla kendini belli eden, erken teşhisle tamamen tedavi edilebilen bir hastalıktır. Ancak ihmal edildiğinde hayatı tehdit edebilecek boyutlara ulaşabilir. Cilt sağlığına dikkat etmek, düzenli muayeneleri aksatmamak ve güneşten korunmak bu hastalığın önlenmesinde en etkili adımlardır.
Uygulanabilir Öneriler:
-
Güneşe çıkarken koruyucu krem kullanmayı alışkanlık haline getirin.
-
Şüpheli benleri ve cilt değişimlerini önemseyin.
-
Cilt kanseriyle ilgili belirtileri tanıyın ve kendinizi düzenli kontrol edin.
-
Dermatoloğunuzu yılda bir kez ziyaret etmeyi ihmal etmeyin.
Unutmayın, erken teşhis hayat kurtarır. Cildinizdeki değişiklikleri ciddiye alın ve sağlığınız için zamanında harekete geçin.
